Samowola budowlana – na czym polega i jakie grożą za nią kary?

Z samowolą budowlaną mamy do czynienia wtedy, gdy jakiś budynek został wybudowany bez pozwolenia. Jeszcze na początku lat 90. samowole budowlane nie były traktowane zbyt poważnie, a państwo nie ścigało osób, które wybudowały np. domki bez pozwolenia. Wszystko zmieniło się kilka lat później, kiedy pojawiły się odpowiednie zapisy w Prawie budowlanym.

Samowola budowlana: kiedy mamy z nią do czynienia?

W Prawie budowlanym nie znajdziemy definicji samowoli budowlanej. Uznaje się jednak, że mamy z nią do czynienia, jeśli prowadzone były roboty budowlane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, w tym m.in. prawa budowlanego. Zazwyczaj samowole budowlane mają miejsce wtedy, gdy wybudowano np. domki bez pozwolenia na budowę. Może się jednak zdarzyć, że o samowoli budowlanej będziemy mówić też wtedy, gdy nie zostały zgłoszone prace budowlane lub też gdy organy administracji budowlano-architektonicznej wyraziły sprzeciw przeciwko rozpoczęciu takich prac (a one i tak zostały rozpoczęte). Decyzję o tym, czy dane prace są samowolą budowlaną czy też nie podejmuje inspektor nadzoru budowlanego.

Co grozi za domki bez pozwolenia?

Co w sytuacji, gdy dany obiekt zostanie uznany za samowolę budowlaną, np. będą to domki bez pozwolenia na budowę? Niestety, konsekwencje mogą być dotkliwe, ponieważ w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej możliwe jest nakazanie rozbiórki budynku uznanego za taką samowolę. Dotyczy to zarówno obiektów jeszcze w trakcie budowy jak i – uwaga – już wybudowanych. To surowe konsekwencje, jednak nie ma co się dziwić ustawodawcy, który wpadł na taki pomysł. Na początku lat 90. nikt nie przejmował się koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę, a i później inwestorzy woleli zgrabnie omijać przepisy, licząc na to, że nikt się nie zorientuje. Jeśli inwestor zwleka z wykonaniem decyzji (rozbiórką budynku) może być obarczony dodatkowymi konsekwencjami – w tym wypadku będzie to grzywna nałożona przez inspektora nadzoru budowlanego.